Tâm Tình Mục Tử tháng 01 năm 2026

‘Và Lời đã thành Xác Phàm’ (Ga 1:14)

 

Quý Cha và Quý Tu sĩ thân mến,

Tâm tình mục tử hàng tháng mong ước đi bên anh chị em, trao đổi tâm tư… nỗi niềm… nhất là:

          ‘Trải qua một cuộc bể dâu

           Những điều trông thấy mà đau đớn lòng…’

          ‘Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh,

           Giật mình, mình lại thương mình xót xa…’ (Kiều)

Chúng ta đã bước vào năm phụng vụ mới… Thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô IIgiáo huấn: ‘Năm Phụng vụ là nhịp đập của con tim Giáo hội từ đó tuôn trào sự sống thiêng liêng cho mỗi tín hữu’. Hôm nay, ánh sáng Giáng sinh còn đang tỏa rạng khích lệ tâm hồn và soi sáng hành trình cuộc đời chúng ta… Chúng ta không để thời gian trôi qua mà không giữ lại ‘một chút nào…’

Giáo hội hô lên như âm vang lời hiệu triệu từ rất xa xưa của người lính canh (x. Is 52:7-10), đứng trên những phiến đá đổ vỡ ngổn ngang của đền thờ Giêrusalem bị triệt hạ, tận mắt nhìn thấy ‘Đức Chúa’, Đấng Emmanuel’, dẫn đầu dân hồi hương…:

‘Hôm nay Đấng cứu độ chúng ta đã giáng sinh. Chúng ta hãy vui mừng… Không ai bị gạt ra khỏi niềm hân hoan này… Thánh nhân vui mừng vì ngày khải hoàn đã tới. Tội nhân hân hoan vì được mời đón nhận ơn tha thứ. Người ngoại giáo phấn khởi vì được mời đến hưởng sự sống…’ (Thánh Lêô Cả).

Một

Khởi đầu mùa Giáng sinh, Giáo hội tuyên dương Thánh Gia và ngày đầu năm dương lịch, Giáo hội tôn vinh Đấng ‘Theotokos’ (Mẹ Thiên Chúa) cũng là Đấng ‘Genetrix’ (sinh dưỡng Chúa).

Chúng ta hãy theo chân các chứng nhân đầu tiên đến gặp gia đình thánh: ‘Các mục đồng ra đi không chần chờ và đã tìm thấy Đức Maria – Giuse – và Hài Nhi nằm trong máng cỏ’ (Lc 2:16).

Chúng ta chiêm ngắm Ba Đấng và nâng tâm hồn thờ lạy vị Thiên Chúa đón nhận mầu nhiệm làm người, được sinh hạ bởi một phụ nữ.

·         Làm sao chúng ta không ngạc nhiên trước tâm hồn khiêm nhu ngoan ngùy của Đức Mẹ vâng nghe tác động của Chúa Thánh Thần trong cuộc đời Mẹ.

Khi nhận ra Chúa gọi mình thi hành sứ vụ đặc biệt, Mẹ không ngần ngại tuyên xưng ‘Nữ Tỳ’ của Thiên Chúa với lòng tín thác ‘Xin Vâng’.

Mẹ biểu lộ nếp sống nội tâm vững vàng: lưu giữ và suy gẫm những hoạt động của Thiên Chúa... Mẹ thinh lặng đứng bên Thập giá, thông hiệp cùng Con… chu toàn Thánh ý Chúa Cha…

Chúa Giêsu tuyên dương Mẹ không những vì ân huệ là Mẹ của Chúa mà còn vì ‘vâng giữ Lời Chúa’. Người chị họ Isave đã ca ngợi ‘Phúc cho em đã tin Lời Chúa phán được thực hiện’.

·         Thánh Giuse nổi bật một nội tâm an nhiên, sâu thẳm…

Người không nói ‘nửa lời’, dù trước những vấn nạn nghiêm trọng… nhưng hành động vâng phục mau mắn hoàn toàn…

Thánh Cả gánh trách nhiệm một gia đình ‘di dân’, từng lưu lạc lánh nạn nguy biến… một gia đình lao động. ‘… bác thợ mộc’.

‘Patris Corde’, với trái tim người Cha, giữa đêm khuya vội vã thức dậy đem Hài Nhi và Mẹ Người vượt thoát trong gang tấc bàn tay sắt máu của Hêrôđê. Vâng lệnh Chúa truyền, Thánh Cả đưa gia đình về quê hương, nhưng nhạy bén phòng xa… tránh về phương nam, mà về Nazareth cho gia đình được an toàn và cũng ứng nghiệm lời tiên báo về Đức Giêsu, người Nazareth.

·         Tâm tình mừng kính Thánh Gia đặc biệt hướng về Hài Nhi Giêsu.

Hài nhi là trọng tâm sự yêu thương, lo liệu và cả lo lắng của cha mẹ…

Nơi Hài Nhi, sự cao cả và sự bé nhỏ hàm ẩn trong nhau…

Các Giáo phụ đã chiêm niệm và viết: ‘Trong hang đá Bêlem nghèo nàn, tỏa rạng một ánh sáng rất rạng rỡ, phản ánh mầu nhiệm sâu thẳm bao quanh Hài Nhi, mầu nhiệm mà Mẹ Maria và Thánh Giuse gìn giữ trong thinh lặng, suy đi nghĩ lại trong lòng lời Thiên Thần loan báo ‘Đấng được sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa’ (Lc 1:35) và ‘Đấng được gọi tên là Emmanuel, Thiên Chúa ở cùng chúng ta’ (Mt 1:23).

#  Người là Emmanuel của suốt hành trình dài mong đợi của dân Giao ước Xưa, của suốt thời gian khoảng 700 năm từ ngôn sứ Isaia đến biến cố nhập thể của Ngôi Lời.

Người được sinh hạ bởi một: ‘Thanh Nữ’ (Alma)

Người an ủi dân lưu đày, cùng đi với dân hồi hương để củng cố những ‘đầu gối mỏi mòn’ và những ‘đôi tay rời rã’…

Người là: Tin Mừng, là vị Lãnh đạo đem lại một thế giới thái bình…

#  Người là Emmanuel của Giáo hội…

Người được sinh bởi một ‘Trinh Nữ’ (Parthenos).

Người hiện hữu siêu thời gian, là ‘Lời tác sinh’, nhờ Người Chúa Cha tạo thành vạn vật.

Người là ‘Lời thành xác phàm’ ở cùng chúng ta, chịu đóng đinh và từ cõi chết sống lại…

Người là ‘Lời’ mà ‘Ai thấy Thầy là thấy Cha’, là Đấng phục sinh ban Thánh Thần… và là nguyên cội cho công cuộc tạo dựng mới cứu chuộc của Chúa Cha giàu lòng thương xót… nhờ Giáo hội.

Qua Thánh Gia, Giáo hội có nền tảng để dạy chúng ta: ‘Gia đình thông dự ơn ngôn sứ của Giáo hội vì gia đình lớn tiếng loan truyền những nhân đức của Nước Thiên Chúa và niềm hy vọng vào đời sống hạnh phúc’ (x. LG 35) và ‘Sự lành mạnh của các cá nhân và xã hội gắn bó chặt chẽ với ‘sức khỏe’ của gia đình’ (x. GS 47).

Gia đình Thánh này liên đới với tất cả những gia đình trên thế giới, đặc biệt những gia đình ‘di dân’, ‘lưu vong’ … giữa những hoàn cảnh nhiễu nhương nhưng luôn luôn mau mắn làm trọn ý Thiên Chúa.

Hai

Chính hôm nay, 06 tháng Giêng, 2026, tại Rôma Đức Thánh Cha sẽ khép cửa Năm Thánh tại Vương Cung Thánh đường Thánh Phêrô. Giờ đây chúng ta cùng hồi tưởng… và sốt sắng dâng tâm tình cảm tạ về Năm Thánh-Năm Hồng Ân…

Giáo hội mở cửa Năm Thánh đưa chúng ta đi vào ‘con đường, sự thật và sự sống’ từ Chúa Giêsu. ‘Cửa ràn chiên, chính là Ta… Ai ngang qua Ta mà vào thì sẽ được cứu… và sẽ gặp được lương thực’ (Ga 10:7.9).

Năm Thánh đã khơi lên trong đời ta những cuộc hành hương: hành hương trong không gian vào 17 nhà thờ… hòa quyện trong hành hương tâm linh nguyện cầu: từ ơn hoán cải, với bí tích hòa giải đến ơn nhiệm hiệp cùng Ba Ngôi chí thánh… với bí tích Thánh Thể…

Năm Thánh an ủi, nâng đỡ ta bằng đức Hy vọng: ‘Niềm hy vọng không làm thất vọng’, kết tinh trong biểu tượng và cây Thánh giá treo Đấng chịu đóng đinh đã phục sinh giang tay, Đấng đã được Chúa Cha tôn vinh… Cây Thánh giá đã buông neo vào ngai tòa Thiên Chúa… Đây là mầu nhiệm sống của các Thánh tử đạo, như tâm sự của Thánh Nữ Edith Stein, tử đạo thời Đức Quốc xã, thời hiện đại của chúng ta: ‘Trong đêm tối dày đặc nhất, những thánh nhân và những ngôn sứ vĩ đại nhất trỗi dậy’…

Ba

Năm Thánh khép lại không phải là buông bỏ hết, nhưng như một bông hoa, bông hoa Năm Thánh đã trổ sinh nay khép lại để chuyển qua giai đoạn kết trái.

Giáo phận chúng ta mỗi người đã là ‘Người hành hương Xuân Lộc trong hy vọng nhờ Lời Chúa và Thánh Thể’, sẽ chuyển sang giai đoạn năm nay thành ‘Người môn đệ thừa sai’ đầy nội lực Lời Chúa và Thánh Thể’ để đạt mục đích loan truyền Tin Mừng: thông chia Lời Chúa và ân sủng cứu chuộc của các bí tích cho mọi người.

Hằng ngày, đặt mình vào cộng đoàn mười hai Tông đồ, nơi cử hành Tiệc Ly, ta ‘nghe được’ (1Ga 1:1) ‘Lời đời đời bền vững đã đi vào thời gian. Thiên Chúa đã nói ‘Lời vĩnh cửu’ của Ngài theo cách thức nhân loại. ‘Lời’ của Ngài ‘đã trở thành xác phàm’ (Ga 1:14; 1Pr 1:25). ‘Lời’ nghe được bằng ngôn ngữ ‘người phàm’, phù hợp cho người phàm nhận biết Chúa Cha, và Đấng Chúa Cha sai đến thế gian, thấm nhuần Tình Yêu Thánh Thần, thấy được lẽ sống và nghiệm ra phước thật siêu việt lịch sử… Đây chính là Tin Mừng’ (x. Đức Bênêđictô XVI, Verbum Domini s. 1.2).

Hằng ngày, đặt mình là người đồng bàn với cộng đoàn mười hai, nơi cử hành Tiệc Ly, ta ‘thấy được’, ‘đụng chạm được’, để ‘chiêm ngưỡng được’ (1Ga 1:1) ‘Thánh Thể’. ‘Giêsu Thánh Thể’ cuốn hút ta vào nỗi khao khát mãnh liệt của Chúa, vào hiện diện mới mẻ tuyệt đối, vào bữa tối cuối cùng trong thời khắc lịch sử chẳng hề nhòa phai: ‘Trước lễ Vượt qua, Đức Giêsu biết rằng đã đến giờ Người qua khỏi thế gian này để đến cùng Cha, đã mến yêu các kẻ thuộc về Người còn trong thế gian, thì Người đã yêu mến họ đến cùng’ (Ga 13:1)… Chúa ngỏ lời: ‘Thầy những khát khao mong mỏi ăn lễ Vượt qua này với các con trước khi Thầy chịu khổ hình’ (Lc 22:15)… ‘Cầm lấy bánh và tạ ơn, Người bẻ ra và ban cho họ mà rằng: Này là Mình Thầy, phải thí ban vì các con. Hãy làm sự này mà nhớ đến Thầy. Và chén sau bữa ăn cũng như vậy mà rằng: Chén này là Giao ước mới trong máu Thầy, phải đổ ra vì các con’ (Lc 22:19.20).

  Anh chị em thân mến,

Niềm ‘Hy vọng không làm thất vọng’ có lẽ đã vận vào Đức Thánh Cha Phanxicô…

Vào năm 2015, Người đã mở Năm Thánh ngoại thường ‘Năm Thánh lòng Chúa thương xót’ (Dives in Misericordia - Misericordes sicut Pater). Người tiếp nối mạch sống lòng thương xót của Đức Thánh Cha Gioan-Phaolô II, Đấng đã thiết lập Thánh lễ tôn sùng Thiên Chúa giàu lòng thương xót vào Chúa Nhật liền sau Chúa Nhật Phục Sinh.

Năm 2025, Đức Thánh Cha Phanxicô mở Năm Thánh thông lệ, mà trọng tâm được diễn tả bằng Thánh Giá treo Đấng chịu đóng đinh đã phục sinh… Đức Thánh Cha dẫn đầu dân Thánh đặt niềm ‘Hy vọng không làm thất vọng’ nơi Đấng chịu đóng đinh nay đã phục sinh… Và Chúa Phục Sinh giàu lòng thương xót,đã rước Người về… liền sau Đại lễ Phục Sinh, thứ hai tuần bát nhật, 21 tháng 4 năm 2025.

Trong khi hồi tưởng Năm Thánh - Năm hồng ân, chúng ta hiệp thông với Đức Thánh Cha và anh chị em khắp thế giới cùng nguyện cầu:

KINH NĂM THÁNH 2025

Lạy Cha trên trời,
Xin cho ơn đức tin mà Cha ban tặng chúng con
trong Chúa Giêsu Kitô, Con Cha và Anh của chúng con,
cùng ngọn lửa đức ái được thắp lên trong tâm hồn chúng con bởi Chúa Thánh Thần,
khơi dậy trong chúng con niềm hy vọng hồng phúc hướng về Nước Cha trị đến.

Xin cho ân sủng của Cha biến đổi chúng con
thành những người miệt mài vun trồng hạt giống Tin Mừng.
Ước gì những hạt giống ấy
biến đổi từ bên trong nhân loại và toàn thể vũ trụ này,
trong khi vững lòng mong đợi trời mới đất mới,
lúc mà quyền lực Sự Dữ sẽ bị đánh bại,
và vinh quang Cha sẽ chiếu sáng muôn đời.

Xin cho ân sủng của Năm Thánh này
khơi dậy trong chúng con, là Những Người Lữ Hành Hy Vọng,
niềm khao khát kho tàng ở trên trời.
Đồng thời cũng làm lan tỏa trên khắp thế giới
niềm vui và sự bình an của Đấng Cứu Chuộc chúng con.
Xin tôn vinh và ngợi khen Cha là Thiên Chúa chúng con,
Cha đáng chúc tụng mãi muôn đời. Amen.

…Và, ‘Hỡi các Kitô hữu, hãy ý thức phẩm giá của bạn…’ (Đức Lêô Cả).

Toàn nhân loại hãy ý thức phẩm giá của mình vì ‘Lời đã thành xác phàm’… Giáo huấn tông truyền ‘phẩm giá’ xuyên suốt lịch sử nhân loại, thấm đẫm tình yêu của Đấng ‘Giàu lòng xót thương’ (Dives in Misericordia).

† Gioan Đỗ Văn Ngân

Giám mục hiệp hành cùng anh chị em