QUAN ĐIỂM CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV VỀ SỨ MẠNG TRUYỀN GIÁO NGÀY NAY

Nguồn : Camille Dalmas, Aleteia, 16/10/25

Chuyển ngữ : Linh mục Giuse Nguyễn Đình Nhu - Gp. Xuân Lộc

 

Từng là một nhà truyền giáo tại Peru, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gần đây đã tiết lộ tầm nhìn của mình về công cuộc loan báo Tin Mừng. Một quan điểm độc đáo và sâu sắc, rất quan trọng trong bối cảnh Giáo Hội đang cử hành Tuần lễ Truyền giáo Thế giới.

Trong Thánh lễ Năm Thánh dành cho các nhà truyền giáo, được cử hành vào ngày 5 tháng 10 vừa qua, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã có một bài giảng định hướng về sứ mạng truyền giáo của toàn Giáo Hội. Trong bài giảng này, ngài đã chia sẻ những suy tư quý báu về tầm nhìn của ngài đối với việc loan báo Tin Mừng trong thời đại hôm nay. Theo ngài, thời đại mà chúng ta đang sống được mời gọi bước vào “kỷ nguyên mới của công cuộc loan báo Tin Mừng”.

1. Một Giáo Hội mang tính truyền giáo toàn diện

Trong bài giảng này, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tiếp nối định hướng mà Đức Phanxicô đã vạch ra, đặc biệt là trong Tông huấn Evangelii gaudium (Niềm vui Tin Mừng, 2013). Giống như vị tiền nhiệm của mình, ngài nhấn mạnh rằng “toàn thể Giáo Hội có sứ mạng truyền giáo”, và vì thế, sứ mạng này không phải chỉ là công việc của một vài người. Khi nói chuyện với các giám mục vào ngày 12 tháng 9 vừa qua, Đức Giáo Hoàng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khích lệ “những giáo dân thực sự có tinh thần truyền giáo” trong các giáo phận.

Theo Đức Giáo Hoàng, mỗi người đều được mời gọi thắp lại “ngọn lửa của ơn gọi truyền giáo” của chính mình. Sử dụng cách diễn đạt mà Đức Thánh Cha Phanxicô ưa thích, ngài cũng nhấn mạnh đến nhu cầu cần có một Giáo Hội “đi ra”, có khả năng mang Tin Mừng đến với “những vùng ngoại biên.” Đây là một ý tưởng mà ngài đã trình bày trước đó trong buổi tiếp kiến Các Hội giáo hoàng Truyền giáo, vào ngày 22 tháng 5 vừa qua, khi kêu gọi mọi tín hữu Công Giáo hãy “vượt ra ngoài giới hạn của các giáo xứ, giáo phận và quốc gia riêng của mình.”

2. Sứ mạng truyền giáo – một sự phục vụ vô vị lợi và âm thầm

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng nhấn mạnh đến khía cạnh căn bản của sứ mạng truyền giáo, đó là lòng vị tha. Ngài khuyến khích các thừa sai đừng sợ bị xem là “những đầy tớ vô dụng” và nên hoàn thành sứ mạng của mình trong âm thầm. Ngài khẳng định rằng: “Đức tin không phải do quyền lực áp đặt, hay đạt được bằng cách phi thường” mặc dù ngài nhấn mạnh rằng đức tin có thể làm được “những điều ngoài sức tưởng tượng cuả con người.”

Đức Giáo Hoàng đặc biệt khuyến khích sự dấn thân, giúp đỡ những người đau khổ – một hướng đi “âm thầm và có vẻ như không hiệu quả,” nhưng “dần dần” sẽ làm cho đức tin triển nở.

 

3. Các nhà truyền giáo được mời gọi “ở lại”

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng : “Ngày nay, ranh giới của sứ mạng truyền giáo không còn là ranh giới địa lý nữa”. Nếu trước đây, sứ mạng truyền giáo thường gắn liền với việc lên đường đến những miền đất xa xôi, thì ngày nay, “sự nghèo đói, đau khổ và khát khao về một niềm hy vọng lớn lao hơn lại tìm đến với chúng ta.” Đây là một quan điểm tương hợp với Tông huấn gần đây Dilexi te, trong đó Đức Giáo Hoàng khẳng định rằng “tình yêu thương dành cho người nghèo […] là sự bảo đảm cho việc truyền giáo của một Giáo Hội trung tín với tình yêu đối với Thiên Chúa.”

Kể từ nay, theo ngài, sứ mạng truyền giáo đang bước vào một “kỷ nguyên mới”, một kỷ nguyên mà Giáo Hội cần học cách “ở lại” ngay tại nơi mình hiện diện, và mở rộng sứ mạng “qua việc đón tiếp, cảm thông và liên đới”, đặc biệt là đối với người di dân. Trong sứ điệp nhân ngày “Thế giới di dân và tị nạn” được công bố vào tháng 7 vừa qua, Đức Giáo Hoàng nhận định rằng : “Những người di dân và những người tị nạn Công Giáo ngày nay có thể trở thành các nhà truyền giáo về niềm hy vọng tại những quốc gia đón tiếp họ”.

Năng động mới này cũng được áp dụng trên bình diện thiêng liêng : trong một bài diễn văn gửi đến anh em dòng Augustinô, Đức Giáo Hoàng thúc giục hãy vun trồng đời sống nội tâm, và đừng để mình “xa rời chính bản thân mình”. Ngài nhấn mạnh : “Người ta trở về với chính mình, để rồi từ đó ra đi thi hành sứ mạng với động lực và nhiệt huyết mạnh mẽ hơn”.

4. Sự hợp tác trong sứ mạng truyền giáo

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, người đã từng thực hiện sứ vụ truyền giáo tại Peru trong gần 15 năm, không kêu gọi chấm dứt việc gửi các nhà truyền giáo ra nước ngoài. Trái lại, ngài làm chứng cho “vẻ đẹp” của những ơn gọi thôi thúc biết bao người trong số họ lên đường làm chứng cho đức tin của mình nơi những vùng đất xa quê hương của họ.

Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hội nhập văn hóa đích thực đối với họ : tại vùng đất họ truyền giáo, các nhà thừa sai được mời gọi “tiếp thu các nền văn hóa mà họ gặp gỡ, với một sự tôn trọng thiêng liêng, làm thế nào mà tất cả những gì họ thấy là tốt đẹp và cao quý nơi họ đang sống được hoàn mỹ hơn, và mang đến nơi đây lời ngôn sứ của Tin Mừng”.

Nói về các nhà truyền giáo từ phương Nam đến phương Bắc, mà số lượng ngày càng tăng, Đức Giáo hoàng nêu bật sự cần thiết phải phát triển một “hình thức hợp tác truyền giáo” đích thực. Theo ngài, việc họ đến là “một cơ hội để trao đổi, để giúp canh tân diện mạo của Giáo Hội và làm khơi dậy một Kitô giáo cởi mở, sinh động và năng động hơn”. Tuy nhiên, ngài cũng khuyến khích các cộng đoàn tại phương Nam “phân định cẩn trọng những động cơ về ơn gọi của những người mong muốn trở thành nhà truyền giáo”.

5. Đánh thức ngọn lửa truyền giáo tại châu Âu

Đối với châu Âu, Đức Giáo Hoàng đặc biệt nhấn mạnh nhu cầu cần có một “động lực mới trong việc truyền giáo”. Ngài khuyến khích phát triển những “sáng kiến mới” có khả năng khơi dậy nhiệt huyết, đặc biệt là nơi giới trẻ. Khi tiếp đón các bạn trẻ châu Âu vào tháng 8 vừa qua, ngài đã mời gọi họ dấn thân bảo vệ phẩm giá của tất cả mọi người, “không trừ một ai”.

Vì thế, Đức Giáo Hoàng mời gọi các tín hữu Công giáo châu Âu đừng quay lưng với quá khứ của mình, như ngài đã nói trong lá thư gửi các linh mục Pháp hồi tháng 6 vừa qua. Qua đó, ngài kêu gọi họ hãy noi gương các bậc tiền nhân vinh hiển để khơi dậy “động lực mới trong công cuộc truyền giáo” mà không rơi vào hoài niệm. Ngài hỏi họ : “Phải chăng Thánh nữ Têrêsa là thánh bổn mạng của các công cuộc truyền giáo tại chính miền đất nơi bà đã sinh ra ?”